Bioróżnorodność

Cud bioróżnorodności

Według rożnych szacunków na Ziemi istnieje od 10 do 100 mln gatunków organizmów żywych. Sklasyfikowaliśmy do tej pory zaledwie około 2 mln, co oznacza, że co najmniej 80% gatunków nie została nawet nazwana.

W samej Puszczy Białowieskiej występuje 12 tysięcy gatunków samych zwierząt (95% z nich to bezkręgowce). Natomiast w systemie pokarmowym człowieka znajdziemy od 500 do 1 tysiąca gatunków bakterii; podobna liczba gatunków bakterii występuje na skórze człowieka. Skala różnorodności biologicznej jest trudna do ogarnięcia, opisujemy ją często mówiąc o milionach. Na szczęście jednak nie potrzebujemy bardzo dokładnych statystyk, aby zrozumieć mechanizmy rządzące przyrodą, w tym bioróżnorodnością.

Przybieranie mnóstwa różnorodnych form, to przystosowanie całej przyrody do zmienności czynników środowiska. Dzięki swej różnorodności przyroda może przetrwać zmiany środowiska (zachodzące przede wszystkim z powodu zmian ilości energii docierającej ze Słońca na Ziemię). Z nastaniem zmiany, część osobników, gatunków i ekosystemów ginie. Ale ponieważ osobniki, gatunki i ekosystemy są wystarczająco zróżnicowane, przynajmniej niektóre z nich maja cechy, dzięki którym są zdolne do przetrwania zmian i przekazania następnym pokoleniom tych cech umożliwiających powstawanie i trwanie kolejnych osobników, gatunków i ekosystemów.

W procesie ewolucji przyroda wciąż wytwarza różnorodność i ją podtrzymuje – ciągle kształtują się nowe gatunki, które jak najdokładniej, ale na bardzo różne sposoby, przystosowane są do aktualnie panujących warunków środowiska, a jednocześnie wciąż powstają osobniki o nowych cechach i nowych kombinacjach cech, które zwiększają prawdopodobieństwo przetrwania gatunku w wypadku następnej zmiany w środowisku.(za: www.polska.pl)

Jednocześnie, od bakterii przez słonie do człowieka, wszystkie gatunki składające się na bioróżnorodność są splecione gęstą, ale delikatną i wrażliwą siecią wzajemnych zależności. Najmniejsze zakłócenie tych zależności może spowodować załamanie się całego łańcucha skomplikowanych zależności. Wystarczy pomyśleć, co byłoby, gdyby np. pszczoły i trzmiele przestały zapylać rośliny.

 

Kiedy pszczoły zbierają nektar, przenoszą również pyłek z jednego kwiatu na drugi, zapylając je. Na skutek tego rosną nowe kwiaty, które z otoczeniem – powietrzem oraz glebą i wodą – łączą wzajemne relacje.

Pszczoły można nazwać „wartownikami środowiska”. Są bardzo podatne na wpływy otoczenia. Pszczoła miodna jest narażona na roztocza, wirusy i zanieczyszczenie. Innym obserwowanym zagrożeniem jest ogólne osłabienie organizmu. Czy pszczoły miodne nie są przystosowane do środowiska? Czy uległy genetycznemu osłabieniu z powodu naszych praktyk hodowlanych? Czy “wartownik” sygnalizuje poziom skażenia środowiska?

Warto pamiętać, że przynajmniej co trzeci kęs pożywienia ludzi zależy od pomyślnego zapylenia roślin. Zdecydowaną większość zapyleń – nawet 80% – przeprowadza pszczoła miodna.

Jako inny przykład weźmy drzewa. Ich liście oczyszczają powietrze, a korzenie wodę, pobierając składniki odżywcze. Korzenie również stabilizują i użyźniają glebę – nawet kiedy są martwe. Wystarczy usunąć z ekosystemu drzewa, a wkrótce pogorszy się jakość powietrza, wody i gleby. Drzewa, nawet te rosnące w mieście, przynoszą skutek w postaci poprawy jakości powietrza i stabilizują temperaturę w swoim otoczeniu – latem chłodzą, a zimą utrzymują cieplejszą temperaturę.

Wszyscy jesteśmy częściami tego samego „układu”, lecz często o tym zapominamy. Odkąd nasi pierwsi przodkowie zaczęli wykorzystywać pszczoły, rośliny kwiatowe i łąki, by wytwarzać żywność – co obecnie nazywamy rolnictwem – kształtowaliśmy i zmienialiśmy bioróżnorodność.

 

Jak powiązany jest człowiek z pszczołą, tuńczykiem, jabłkiem i dębem? Spójrz na prezentacje na stronach Komisji Europejskiej.

 

Zachowanie bioróżnorodności.

 

Dlaczego powinniśmy dążyć do zachowania bioróżnorodności?

Istnieje wiele ważnych powodów dla ochrony różnorodności biologicznej. Pierwszym z nich jest po prostu ciekawość otaczającego nas świata, często połączona z zachwytem nad nim. Rzadko człowiek jest w stanie dorównać kreatywności przyrody, która w wyniku ewolucji stworzyła formy życia, nie tylko z punktu widzenia praktycznego, ale i estetycznego absolutnie niepowtarzalne.

Drugi powód jest czysto funkcjonalny - rośliny mogą być stosowane jako leki, a więc im większa różnorodność roślin, tym większe prawdopodobieństwo znalezienia i wytworzenia różnych lekarstw. W Stanach Zjednoczonych jedna czwarta wszystkich przepisywanych na receptę leków to substancje pochodzące z roślin. Historia medycyny potwierdza, jak częste są przypadki nieoczekiwanych odkryć tego, w jaki sposób działają systemy biologiczne innych gatunków, które następnie można zastosować dla naszego własnych dobra. W pewnym sensie ekosystem i świat przyrody to jakby żywa biblioteka i żałosne jest palenie książek z tej biblioteki.

Trzeci powód jest jednak najbardziej istotny dla zachowania różnorodności biologicznej. Życie na naszej planecie kwitnie w wielu niszowych środowiskach. Usunięcie z nich różnych form życia prowadzić będzie do osłabienia tych systemów i osłabi ich naturalną zdolność do przystosowywania się do zmian. Oznacza to nieuchronne kryzysy środowiska i zagrożenie dla naszej egzystencji na tych obszarach.

E.O. Wilson zobrazował kiedyś wyginięcie pojedynczego gatunku za pomocą metafory. Opisywał wiercenie wiertarką dziury w ścianie i przypadkowe przewiercenie kabla elektrycznego, powodujące zgaszenie światła. Problemem ludzkości jest ginięcie gatunków w sytuacji, kiedy nie wiemy nawet, gdzie konkretnie przebiegają „kable elektryczne”, czyli jakie dokładnie są zależności w istniejących ekosystemach.

(za: www.eco-faith.org).

 

Biomy

 

Bogactwo gatunkowe Ziemi można podzielić na osiem biogeograficznych domen, których udziałem była podobna historia ewolucji biologicznej. Między tymi domenami są znaczne różnice w składzie gatunkowym. Domeny te, czyli biomy, odpowiadają mniej więcej kontynentom Ziemi. Chociaż w podobnych ekosystemach (jak np. w wilgotnych lasach tropikalnych) zachodzą zbliżone do siebie procesy i podobne typy roślinności, to jednak skład gatunkowy rożni się zasadniczo w poszczególnych biomach. (za: www.greenfacts.org)

 

Mapę biomów znajdziesz tutaj.

 

Europę zamieszkuje ponad 200 tysięcy gatunków roślin i zwierząt. Sposób w jaki żyjemy, gęstość zaludnienia, stopień uprzemysłowienia i zagospodarowanie powierzchni powoduje utratę bioróżnorodności w tempie zastraszającym. Czy potrafimy to powstrzymać? To zależy tylko od nas.

Autor: Arkadiusz Glaas

Źródło: Brak

Powiązane artykuły

Wieszamy budki lęgowe

Wieszamy budki lęgowe

02 styczeń 2014

To wbrew pozorom nie jest trudna sprawa. Nie wymaga pomocy wykwalifikowanych specjalistów. Nie musimy również tracić na to dnia w pracy. Wystarczy wolne, sobotnie popołudnie. Musimy pamiętać jednak o kliku rzeczach, bo wywieszając skrzynkę lęgow

WIĘCEJ >
Biebrzańskie Sianokosy

Biebrzańskie Sianokosy

08 wrzesień 2014

Już po raz trzynasty.

WIĘCEJ >
Pingwiny. Ptaki południowej półkuli

Pingwiny. Ptaki południowej półkuli

20 styczeń 2015

Prawdziwi survivalowcy pośród ptaków.

WIĘCEJ >