Ptaki w ogrodzie

Czy wieszać budki lęgowe?

Budki lęgowe, zwane również skrzynkami lęgowymi, to jedna z najbardziej znanych form wsparcia naszych skrzydlatych sąsiadów. Każdy wie, że w takiej budce chętnie zamieszka szpak czy sikora.

Jednak czy to dobra metoda, aby je chronić? Czy może jedynie sposób na nasze wyrzuty sumienia lub/ i zaspokojenie egoistycznej potrzeby otaczania się przyrodą? Dla wielu jest to tylko temat zastępczy - sposób na nudę dla emerytów czy zajęcie czasu dzieciom na technice (dawniej ZPT). Cóż, warto się temu przyjrzeć…

 

Na wstępie powiedzmy sobie jasno, iż w budkach lęgowych nie gnieżdżą się wszystkie ptaki, lecz ich niewielka część - te zwane dziuplakami i półdziuplakami. Są to ptaki, które za miejsce gniazdowania wybierają dziuple i wszelkie zakamarki w pniach drzew, ale także załomy i wnęki w miejskiej lub wiejskiej zabudowie. Lista tych ptaków jest spora. W budkach chętnie lęgną się: wróble, mazurki, sikory, kowaliki, pełzacze, szpaki, kawki, jerzyki, muchołówki, pliszki, pleszki, kopciuszki, dudki, kaczki, kraski, płomykówki, pójdźki i puszczyki.

 

Powyższa lista gatunków może dziwić, gdyż obok ptaków znanych i częstych widnieją ptaki rzadkie i te mało znane. Jednak zarówno dla jednych jak i drugich budki lęgowe rekompensują brak miejsc na gniazda. Taki brak często limituje występowanie tych gatunków, gdyż ptaki o nic tak nie konkurują jak o bezpieczne miejsce na gniazdo. Gdy takowych nie ma, nawet, jeśli teren obfituje w pokarm, ptaków również nie ma. A niestety z miejscami na gniazda dla tych ptaków jest coraz gorzej. Starych drzew nie przybywa, wręcz przeciwnie. Drewniane budynki i te, w których do tej pory były szpary i wnęki pod dachami, znikają w szybkim tempie. Nasze lasy wyglądają jak plantacje, nasze ogrody to coraz częściej wystawa iglaków, a pola to już nie szachownica poprzecinana miedzami, ale bezkresny step.

 

Dlatego też projekty ochrony płomykówki i pójdźki - ginących sów krajobrazu rolniczego - opierają się na wywieszaniu budek lęgowych. Projekty ochrony dudka i kraski - rzadkich mieszkańców dziupli wierzb rosnących na miedzach - prócz ochrony żerowisk przewidują również wywieszanie budek. Podobnie w miastach funkcjonują budki lub wręcz wierze lęgowe dla jerzyków, dla których remonty elewacji i związana z nimi likwidacja szpar i zamykanie przewodów wentylacyjnych stanowią realne i poważne zagrożenie.

 

Sceptycy budek wytkną nam to, iż sowy, kraski, dudki i jerzyki to tylko niewielki procent mieszkańców budek lęgowych. A reszta gatunków to ptaki pospolite. No cóż. Według ostatnich opracowań przyrodniczych ptaki popularne, wręcz pospolite to gatunki notujące największe spadki liczebności. Czyli mówiąc obrazowo – to właśnie one giną najszybciej. Więc jeśli dziś szpak, pliszka, kawka i pleszka to ptaki częste i pospolite, wcale nie musi być tak jutro…

 

U wielu wątpliwości może budzić nadmiar budek lęgowych. Wydawać się może, że duża ilość ptaków na małym obszarze może wpłynąć negatywnie na środowisko i wzajemnie na same ptaki poprzez ograniczenie dostępu do pokarmu. Jednak tak nie jest.

 

W większości ptaki to gatunki terytorialne. Każda para ptaków, począwszy od sów, a na sikorach skończywszy zazdrośnie strzeże swego małego świata - terytorium. Jego wielkość zależy od dostępności pokarmu. Więc jeśli w naszych budkach o kilkanaście metrów od siebie gnieżdżą się dwie rodziny szpaków, sikor czy też mazurków, nie pozostaje nam nic innego, jak się tylko cieszyć. Oznacza to, że nasza okolica obfituje w pokarm, a ptakom brakowało miejsc na gniazda.

 

Wieszajmy budki. Wywieszanie budek to czynna ochrona przyrody. Nie przejmujmy się opiniami, iż budki wywieszają tylko dzieci i emeryci (skąd inąd, nie widzimy w tym niczego obraźliwego, niestety dla wielu jest to sposób na lekceważące mówienie o temacie budek lęgowych). Dzięki nam wszystkim kolejne pary ptaków będą miały możliwość wychowania piskląt, co przełoży się na dobro nie tylko naszych skrzydlatych sąsiadów, ale i całego gatunku.

 

Pomóżmy Ptakom w potrzebie! 

Przekaż nam swój 1% podatku na budki lęgowe.

Przyłącz się do nas, byśmy razem stworzyli domy dla ptaków. 

Więcej informacji o całej akcji znajdziesz na naszej stronie Ptaki Polskie.

Autor: Marcin Siuchno

Źródło: Fot. Cezary Korkosz