Zielone Lekcje Czajki Majki

Dlaczego liście opadają?

Nic tak się bardziej nie kojarzy z jesienią niż żółknące i opadające liście. Dlaczego tak się dzieje? Czy to dobrze, czy źle, że opadają? Co będzie, jeśli nie zdążą?

Dowiedzmy się tego przyglądając się drzewom za oknem. Gdy miały one wszystkie liście, łączna powierzchnia liści mogła być równa boisku piłkarskiemu. Oznacza to, że gdybyśmy poukładali wszystkie liście z drzewa obok siebie, zajęłyby one całe boisko piłkarskie. Ta ogromna powierzchnia ma jedno zadanie - pochłaniać jak najwięcej energii słonecznej i dwutlenku węgla (gazu niezbędnego dla fotosyntezy). Jednak gdy dzień staje się coraz krótszy, a noce zimniejsze, drzewo podejmuje ważną decyzję. Zaczyna pozbywać się liści. Moglibyśmy powiedzieć, że to ogromne marnotrawstwo, ale tak nie jest. Zanim liść spadnie na ziemię, drzewo zabiera z niego wszystko to, co się może mu – drzewu jeszcze przydać. Z liścia do pnia zaczynają wędrować mikroelementy, witaminy, woda i wszelki materiał budulcowy. Gdy liść jest opróżniany, zaczyna żółknąć, bo drzewo zabiera z niego również bardzo ważny dla każdej rośliny zielony barwnik - mądrze zwany chlorofilem.

 

Ale czy to nie głupota? Po co drzewo ma zrzucać liście, skoro na wiosnę będzie musiało wypuścić nowe?

 

Liście drzew nie są odporne na mróz, zimą mogłyby zostać zniszczone. Co ważne, zimą uciekałaby przez nie woda. A to, w trakcie zimowej suszy, mogłoby być niebezpieczne. Susza zimą? Czy to aby nie pomyłka? Nie to wcale nie jest błąd. Mimo, że zimą wszędzie leży śnieg, który jak wiemy jest tak naprawdę wodą, to zima jest najdłuższą suszą w naszym klimacie. Śnieg i zamarznięta woda w glebie jest kompletnie nieprzydatna roślinom. Nie są w stanie jej wchłonąć korzeniami. Dlatego tak ważne jest pozbycie się liści przez, które woda mogłaby uciec.

 

Dlaczego w takim razie rośliny iglaste nie zrzucają igieł na zimę?

 

 Igły są nieco inaczej zbudowane niż liście. Są przede wszystkim mniejsze i pokrywa je szczelna warstwa wosku, który działa jak mrozoodporna uszczelka. Nawet w największy mróz chroni igłę, a woda nie ma szans na ucieczkę z niej.

 

Dlaczego więc wszystkie drzewa wokół nas nie są iglaste, skoro to taki dobry pomysł przyrody?

 

No cóż. Coś za coś. Igły są odporne na mróz, ale drzewo, żeby je wytworzyć, musi zużyć mnóstwo energii i budulca. A po za tym, powierzchnia igieł jest o wiele mniejsza niż powierzchnia liści. Czyli po prostu opłaca się mieć liście, zrzucać je na jesień i rozwijać od nowa na wiosnę.

 

I ostatnia zagwozdka wiedzy o jesiennych liściach. Wielu z was na pewno zwróciło uwagę na to, iż już pod koniec sierpnia i września niektóre drzewa, zwłaszcza te w miastach, zaczynają pozbywać się swych liści. Dlaczego tak się dzieje?

 

To nic innego jak reakcja obronna drzewa. Koniec sierpnia i wrzesień to najsuchszy okres w roku, jeśli deszcz długo nie pada, drzewa muszą się ratować. Więc pozbywają się liści tak wcześnie. Niestety nie wychodzi to na zdrowie drzewom i gdy taka sytuacja powtórzy się przez kilka kolejnych lat, zaczną umierać.

 

Dlaczego dotyka to zwłaszcza drzewa w mieście? Dlatego że jest tu mało wody. Padający deszcz nie wsiąka w glebę tylko spływa chodnikami i ulicami. Do tego, woda która już trafi do gleby, bardzo szybko ucieka w jej głąb, w czym pomaga plątanina podziemnych rur, kabli i kanałów.

 

Co się dzieje z liśćmi gdy już opadną na ziemię? O tym opowiem w następnej zielonej lekcji. Zapraszam!

 

One, czasem już w połowie października zaczynają przybierać wspaniałe barwy.  To znak że drzewo zaczyna pozbywać się liści.

Autor: Marcin Siuchno

Źródło: Fot. Marcin Siuchno, Ewa Stróżniak

Powiązane artykuły

Dlaczego powinniśmy chronić przyrodę?

Dlaczego powinniśmy chronić przyrodę?

03 sierpień 2014

Prosta odpowiedź, żeby osiągnąć to, czego wszyscy chcemy. Czyli żyć luksusowo. Tyle, że we współczesnym, a może wręcz - nowoczesnym świecie znaczeniu tego słowa.

WIĘCEJ >
Wernisaż Wystawy w Złotych Tarasach!

Wernisaż Wystawy w Złotych Tarasach!

08 maj 2015

Wystawa Ptak też Człowiek! ciągle trwa. Możecie oglądać ją w Złotych Tarasach w Warszawie jeszcze do 17 maja.

WIĘCEJ >
Noc Sów 2016

Noc Sów 2016

22 luty 2016

Jedyna taka noc w Polsce!

WIĘCEJ >