Rok na polu i w ogrodzie

Wiosenny Szpak, fot. Rafał Ćwiertnia

Jak luty nastaje...

Dawniej powiadano: „Jak luty nastaje, śnieg jeszcze nie taje”. Z założenia jest to miesiąc mroźny, w praktyce różnie to bywa. Dlatego zabiegi pielęgnacyjne w ogrodzie powinno się uzależnić od aktualnego przebiegu pogody. Poza pracą nad zielenią, nie można zapominać także o ogrodowych mieszkańcach i gościach. Pod tym względem „dzieje się” w ogrodzie.

Luty miesiącem przygotowań do sezonu
 
W najkrótszym miesiącu w roku w ogrodzie wciąż jest mniej prac niż w trakcie sezonu wegetacyjnego. Niektóre jednak są na tyle ważne i uwarunkowane czasowo, że nie powinno się z nimi zwlekać. Inne pozwolą zaoszczędzić trochę czasu, gdy pojawi się wiosenne ocieplenie, ruszy wegetacja zieleni i nie będzie wiadomo, w co ręce włożyć. Poniżej przedstawiamy zakres prac.
 
Ochrona zieleni – podstawowe zabiegi pielęgnacyjne

Co pewien czas warto przejść się po ogrodzie – taki spacer przyda się nie tylko nam, ale także zieleni. Trzeba zlustrować stan osłon, którymi okryte są bardziej wrażliwe gatunki roślin. Być może niektóre będą wymagały poprawienia osłon lub dosypania ściółki okrywającej. Z iglaków zaleca usuwać się czapy śniegu i lodu, aby nie powodowały wyginania lub łamania pędów. Śniegu spod roślin natomiast nie powinno się usuwać, to naturalna bariera chroniąca korzenie przed mrozem. Pnie i grubsze konary drzew mogą wymagać ponownego bielenia (zabieg wykonuje się zwykle 2-3 krotnie aż do wiosny).


Drzewa i krzewy zimozielone powinno się sporadycznie podlewać. To ochroni je przed suszą fizjologiczną. Zabieg wykonuje się w umiarkowanie ciepłe dni. Trzeba się starać przy tym, by nie deptać zaśnieżonego/oblodzonego trawnika. Nie wolno także składować nadmiaru śniegu przy odśnieżaniu chodników i innych nawierzchni. Pod koniec miesiąca można wykonać pierwsze cięcie żywopłotu zimozielonego. Lutowe wycieczki po ogrodzie mogą także inspirować, w tym czasie mogą zakwitnąć m.in. oczary, przebiśniegi oraz ciemierniki.
 
Cięcie drzew i krzewów owocowych
Zima i przedwiośnie to optymalny termin na główne cięcie drzew i krzewów owocowych. Przez cały miesiąc (i najlepiej nie później niż do połowy marca) powinno się ciąć jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, czereśnie, porzeczki, agrest. Jeśli pogoda jest umiarkowanie ciepła od końca lutego można przycinać aktinidię oraz morele. Zabiegów nie wolno wykonywać jeśli temperatura powietrza spadła poniżej -8°C. Rany po cięciu powinno się potraktować preparatem przeciwgrzybowym. Drobny materiał (bez śladu porażeń i szkodników) można przerobić w kompostowniku. Pryzmy powinny być cienkie (mało zdrewniałych części, dużo zielonych).
 
Wysiewy pod osłonami i w domu
Pod koniec miesiąca w szklarni lub w tunelu (a przez cały luty w domu) warto wysiewać wiele gatunków zieleni należącej do różnych grup. Z roślin ozdobnych często wysiewa się nasiona celozji, cynii, orlika, heliotropu, werbeny, żeniszka, niecierpka, ostróżki, petunii i lobelii, z ziół bazylię, majeranek, miętę i szałwię, z warzyw wczesne odmiany kapusty, kalafiora, pomidora, papryki, cebuli, pora, marchwi i karczocha. Takie działanie pozwoli na szybszą produkcję rozsad, które przeniesie się później do gruntu. Rośliny powinno się pikować, gdy wytworzą dwa pierwsze liście właściwe (nie mylić z liścieniami). Do masowego siewu dobrze nadają się wielodonice z tworzywa sztucznego. W sprzedaży dostępne są także droższe pojemniki biodegradowalne, które sadzi się do gruntu wraz z rośliną. Rozkładają się systematycznie będąc przy okazji nawozem.
 
Ogród na pTAK – jak dbać o budkę lęgową?
W lutym czyścimy budki lęgowe – zabieg powinno się przeprowadzić do końca lutego. W większości przypadków wystarczy usunięcie starych gniazd, będących potencjalnym źródłem chorobotwórczych drobnoustrojów. Jednocześnie to element, który odstrasza ptaki przed ponownym zasiedlaniem. Domki, w których gniazdowały sikorki i muchołówki, dodatkowo trzeba sparzyć wrzątkiem. Budki dla jerzyków nie wymagają czyszczenia (podobnie jak domki dla innej grupy zwierząt – nietoperzy). Jednocześnie zaleca się zawiesić nowe budki. Warto dostosować wysokość montażu do potrzeb konkretnych gatunków. Ptaki w ogrodzie wciąż trzeba dokarmiać (jeśli rozpoczęło się dokarmianie na początku zimy). Zwierzęta przyzwyczajają się do stołówki i często ją odwiedzają. Bardzo ważna jest regularna podmiana wody w poidełkach.
 
Planowanie strategiczne i taktyczne
W lutym można zaplanować zakładanie nowych elementów w ogrodzie. Warto zbierać nasiona i cebulki pod wiosenny wysiew. Przed założeniem warzywniaka zaleca się sprawdzić takie terminy jak zmianowanie, sąsiedztwo roślin, przedplon, plon główny i poplon. Część warzywniaka należy przeznaczyć na nawozy zielone i rośliny fitosanitarne. Ostatnie z nich pozwalają na likwidację szkodników, które nierzadko ciężko wyeliminować przy użyciu inwazyjnej chemii. Przykładem jest m.in. aksamitka zwalczająca chorobotwórcze nicienie oraz gryka wydzielająca substancje zabijające pędraki.


W rabatach warto kierować się zasadą: niskie z przodu, średnie w środku, wysokie z tyłu (w dużym uproszczeniu). Najprostszy sposób na efektywną rabatę to wybór roślin o długim okresie kwitnienia uzupełnianych gatunkami ozdobnymi z liści i owoców. Bardzo ważna jest odpowiednia rozstawa (odległość pomiędzy roślinami). Taka informacja podawana jest na opakowaniu produktu (nasiona, sadzonka), ewentualnie można sprawdzić ją w internecie. Zbyt gorliwe, gęste sadzenie to częsty powód słabego wzrostu, mało obfitego kwitnienia roślin oraz występowania chorób grzybowych.
 
Tekst: Michał Mazik
Zdjęcia: Rafał Ćwiertnia 

Powiązane artykuły

Uwaga! Podloty!

Uwaga! Podloty!

08 czerwiec 2012

Idąc do pracy lub szkoły znalazłeś/-aś młodego ptaka, który "nie umie latać"?

WIĘCEJ >
Włochatka

Włochatka

10 luty 2016

Niewiele większa od Szpaka...

WIĘCEJ >
Sowy - zabójcy doskonali

Sowy - zabójcy doskonali

10 luty 2014

Gdzie patrzeć: las i wokół lasu, stare parki i ogrody – zwykle po zmroku. Czego wypatrywać: cienia wśród drzew. Czego nasłuchiwać: efektu tła z filmu grozy - uhuuu-hu-uu. Kiedy? Przez cały rok.

WIĘCEJ >