W mieście, w parku i w ogrodzie

Jemiołuszka

Kolorowy i hałaśliwy gość północy, który swoją obecnością umili nam niejeden zimowy dzień.

John James Audubon widywał je pijane, ledwie człapiące po trawnikach. I choć potrafią trawić alkohol, to pożerając dużo słodkich owoców ryzykują upicie. Bo słodkie owoce lubią fermentować. A fermentacja prowadzi do produkcji alkoholu. Bachanalia. Tam Jemiołuszki mogłyby poczuć się naprawdę swojsko.

 

W zasadzie pożerają same owoce. Latem, a jeszcze chętniej zimą. Owady to dodatek do diety, głównie w sezonie lęgowym. Głóg, śnieguliczka, jarzębina, tarnina, kalina koralowa, berberys, dzika róża, ligustr, kruszyna, jałowiec, cis. Naprawdę bogate menu. A to wciąż nie wszystko.

 

W ich diecie nie mogło zabraknąć jemioły. Polska nazwa gatunkowa ptaka pochodzi od owoców tego półpasożyta. Nazwy gatunkowe w innych językach mają również ciekawe pochodzenie. Angielskie Waxwing można przetłumaczyć jako Woskoskrzydła. Wzięła się ona stąd, że czerwone zakończenia piór na skrzydle wyglądają jak zaschnięty wosk. Zaś niemiecka nazwa Seidenschwanz oznacza dosłownie jedwabny ogon. Rzeczywiście, upierzenie Jemiołuszki zdaje się być miękkie jak jedwab i równie połyskujące.

 

Owoce są przez ptaki połykane w całości i bardzo szybko trawione. Już po kilkunastu minutach ptak wydala niestrawione resztki. Przelatując z miejsca na miejsce rozsiewa nasiona roślin. Fachowcy nazywają to zoochorią, czyli zwierzęcosiewnością.

 

Drugi człon nazwy gatunkowej garrulus po łacinie oznacza gadatliwy. Swoją obecność Jemiołuszki ogłaszają melodyjnym głosem przypominającym subtelne dźwięki małych dzwoneczków. Zwykle zanim uda się nam dostrzec stado, szybciej usłyszymy je.

 

Jemiołuszki jako jedne z niewielu gatunków ptaków występują na wszystkich trzech kontynentach półkuli północnej. Lęgną się na dalekiej północy, w tajdze. Zimy spędzają w strefie umiarkowanej. Przyfruwają do nas jak do ciepłych krajów, na przełomie października i listopada. Podziwiać możemy je do końca kwietnia. A jest co podziwiać! Uwagę przykuwa ekstrawagancki czub i czarna maska oraz śliniak.

 

W Polsce do tej pory lęgów Jemiołuszek nie stwierdzono. Swoje gniazdo w kształcie czarki umieszczają na drzewach lub krzewach. Główny budulec stanowią małe gałązki. Niecka wyściełana jest porostami, piórami, mchem. Zanim dojdzie jednak do budowy gniazda mają miejsce nietuzinkowe zaloty.

 

Samiec przysiada na gałęzi i zaczyna zbliżać się powoli do samicy. W dziobie trzyma dla niej podarek – jagodę, owada lub płatek kwiatu. Wybranka przyjmuje go, odskakuje, po chwili powraca. Oddaje podarek zalotnikowi. Rytuał przekazywania może mieć miejsce parokrotnie. Z reguły to ona ogłasza koniec, po prostu połykając podarunek. Dla niego to sygnał – pora przejść do konkretów.

 

Zimą towarzyskie Jemiołuszki trzymają się w dużych stadach. Widywano takie, które liczyły ponad 3000 tysiące osobników. Gadatliwe, ale i przyjacielskie. Ofiarowują sobie wzajemnie zebrane owoce. Taki czuły, ptasi głuchy telefon. Ciągle w ruchu. Ich obecność uzależniona jest od obfitości owoców. W locie można pomylić je ze Szpakami, do których zbliżone są wielkością.

 

czubatą orkiestrę trudno przeoczyć. Z racji tego, że Jemiołuszki żyją w rejonach, gdzie ludzi jest mało (lub nie ma ich w ogóle), często nie boją się naszej obecności. Przestraszone odlatują na inny pobliski krzew lub drzewo. Być może przylecą do naszego zimowego ogrodu. Wystarczy zasadzić jeden z wcześniej wymienionych przez nas krzewów. A potem czekać by tajgowa bohema doceniła nasze starania.

Autor: Paweł Pstrokoński

Źródło: Ptaki Polskie

Powiązane artykuły

Sowy w Polsce, sowy w Goniądzu - czyli jak uczyć o sowach

Sowy w Polsce, sowy w Goniądzu - czyli jak uczyć o sowach

01 czerwiec 2015

Z okazji 4. edycji ogólnopolskiej akcji edukacyjnej "Noc Sów" pod koniec marca w Goniądzu zorganizowaliśmy szkolenie specjalistyczne "Sowy w Polsce" dla miłośników sów i przewodników regionalnych Nocy Sów.

WIĘCEJ >
Nie taki Gawron oczywisty!

Nie taki Gawron oczywisty!

15 grudzień 2015

Kilka słów o tym, czego nie wiecie o tych ptakach...

WIĘCEJ >
Wystawa Ptak też Człowiek! w Złotych Tarasach

Wystawa Ptak też Człowiek! w Złotych Tarasach

05 luty 2013

W lutym i w marcu 2013 w warszawskich Złotych Tarasach odbędzie się jedyna w swoim rodzaju Wystawa na pTAK! Zapraszamy! To niezwykła okazja, by poznać ptaki polskie.

WIĘCEJ >