Atlas ptaków

Łozówka

    Acrocephalus palustris

Pół życia na walizkach.
Łozówka to ptak dalekich wędrówek. Z Polski leci do południowo-wschodniej Afryki, np. do Mozambiku. Od kołyski intensywnie uczy się „języków obcych”. Potrafi naśladować głosy ponad 200 gatunków ptaków

Autorka: Katarzyna Surowiec

Jak wygląda Łozówka

Jak rozpoznać Łozówkę?

Łozówka jest mniejsza od Wróbla. Waży zaledwie 12-13 g (tyle co 2 łyżki cukru). Jej upierzenie z wierzchu jest jasno- lub szarobrązowe, z nieco jaśniejszym spodem ciała i białawym podgardlem. Dziób niezbyt długi, tępy. Obie płci są ubarwione jednakowo.

Skryta i rzadko widywana Łozówka jest szarą myszką pośród ptaków śpiewających. Jej śpiew nie jest tak donośny jak Trzciniaka, ona sama nie jest rarytasem dla obserwatorów, jak jej kuzynka Zaroślówka, nie jest też jednym z najrzadszych ptaków Europy jak Wodniczka.

Z wyglądu nie wyróżnia się niczym szczególnym, jednak przy bliższym poznaniu okazuje się, że jest bardzo zaradnym i godnym uwagi maluchem – i żaden inny z europejskich ptaków nie potrafi zapamiętać i powtarzać i swobodnie kompilować tak wielu piosenek różnych, innych ptaków.

mały rozmiar
sylwetka ptaka podobna do Wróbel
sylwetka ptaka w locie podobna do Wróbel
krótki dziób
brązowy kolor

Jak rozpoznać Łozówkę po głosie?

Śpiew Łozówki jest radosny i pełen werwy. Wiosną można go usłyszeć nawet nocą. Mniej więcej w połowie lipca, kiedy pisklęta już się wykluły, samce milkną. W ich śpiewie można usłyszeć głosy innych ptaków, dźwięki wydawane przez owady, a nawet dźwięki mechaniczne.

U różnych Łozówek zarejestrowano naśladownictwo co najmniej 99 europejskich gatunków ptaków oraz 113 afrykańskich – w sumie 212 gatunków. Spośród ptaków europejskich są to najczęściej Kos, Wróbel, Mazurek, Cierniówka, Dymówka, Modraszka, Makolągwa, Skowronek, Kląskawka i Sroka. O dziwo naśladuje również, choć rzadziej, m.in. Pustułkę, Kuropatwę, Mewę Siwą, Szczudłaka, Kulika Mniejszego czy Dzięciołka.

W trwającej ponad 45 minut pieśni jednego samca można odnaleźć elementy śpiewu średnio 76 gatunków. Młode Łozówki, które wykluły się np. w Potaśni (województwo wielkopolskie gdzie licznie występuje), przez pierwsze dwa miesiące życia będą intensywnie uczyły się głosów swoich sąsiadów. I nieważne czy to będzie Szpak, Bogatka czy Kuropatwa, nauczy się ich wszystkich. W badaniach Fransçoise Dowsett-Lemaire, piosenki starszych Łozówek, były na tyle stałe, że na podstawie naśladowanych przez nie głosów można było rozpoznawać poszczególne osobniki.

Gdzie i kiedy można zobaczyć Łozówkę?

Pola, zarośla, łozowiska, brzegi lasów i ogrodów o gęstym podszycie wysokopiennych bylin i roślinności zielnej lub krzewów. Od maja do września.

Miejsce występowania lub obserwacji

Poznaj bliżej Łozówkę

Jak wygląda Dzięcioł Średni?
Jak wygląda Dzwoniec?

Łozówki należą do rodziny trzciniaków, rzędu wróblowych. Gniazdują w szerokim pasie od zachodniej Azji, przez środkową i południową Europę, po północną Afrykę. Dobrze czują się w miejscach wilgotnych i nasłonecznionych. Chętnie zamieszkują bujne zarośla z pokrzywami i nawłocią, łozowiska (zarośla wierzbowe), brzegi lasów i ogrodów, a także pól, preferują siedliska wilgotne lub podmokłe. Łozówki przylatują do nas w maju lub jeszcze w pierwszych dniach czerwca.
Ptaki przeważnie tworzą pary monogamiczne, choć czasem samiec ma dwie partnerki. W czasie toków samiec energicznie broni swojego rewiru i oznajmia swoją obecność bardzo intensywnym śpiewem, którego nie przerywa nawet w ruchu.

Terytoria lęgowe Łozówek są małe i rozciągają się w promieniu 20-30 metrów wokół gniazda. W Polsce ponad 50% Łozówek zakłada gniazda w zaroślach w całości lub częściowo porośniętych pokrzywami. Gniazdo w kształcie koszyka zawieszają ok. 20 cm nad gruntem, w gęstej kępie traw, ziół lub krzewów. Oboje partnerzy budują je z suchych liści i traw. Na początku czerwca samica składa 4-5 zielonkawych nakrapianych jaj. Po ok. 13 dniach wylęgają się młode, które przebywają w gnieździe 11-13 dni i opuszczają je, nie umiejąc jeszcze latać. Ukrywają się w gąszczu roślinności w pobliżu gniazda i są w kontakcie głosowym z rodzicami, którzy wciąż się nimi opiekują. Gniazdo jest nietrwałe i w kilka tygodni po opuszczeniu go przez młode, nie ma po nim śladu. Łozówki dość często wysiadują jajo kukułki.
Łozówka żeruje nisko przy ziemi. Przechadza się w gęstwinie, a że jest maleńka i smukła, wszędzie zajrzy i wypatrzy owadzią przekąskę, czasami ślimaka. Późnym latem dietę uzupełnia owocami i jagodami. Czasem łapie owady w locie.

Już w XIX w. niemiecki zoolog Alfred Brehm zauważa, że ptaki te zmieniają swój biotop z wilgotniejszego na bardziej suchy. Łozówki coraz częściej przenoszą się z wilgotnych zarośli, nad zbiornikami wodnymi, na suche pola porośnięte „chwastami” lub zbożem. Łozówki są więc bardziej elastyczne pod tym względem niż inne ptaki z rodziny trzciniaków i prawdopodobnie łatwiej mogą się adaptować do nowych warunków.

Wśród ptaków wędrownych występuje tzw. niepokój wędrówkowy albo migracyjny. U Łozówki pojawia się on szybko, bo już w lipcu. To z tego powodu Łozówki z reguły nie powtarzają lęgów i często już w połowie lipca rozpoczynają podróż na południe. Zimowiskiem są dla nich tereny położone w południowo-wschodniej Afryce, od środkowej Tanzanii, Malawi i Zambii po RPA. Tutaj, niepokój wędrówkowy znika, a ptaki rozpoczynają pierzenie zimowe.

Galeria

Z kim łatwo pomylić Łozówkę?

Trzcinniczek, Zaroślówka, Brzęczka, Strumieniówka – na pierwszy rzut oka wszystkie tak samo wyglądają i żyją w gęstych szuwarach lub wilgotnych zaroślach, ale inaczej brzmią.

Jak odróżnić Łozówkę od

Łozówkę od Trzcinniczka i Zaroślówki można odróżnić praktycznie tylko po głosie – oczywiście poza sytuacjami, gdy Łozówka naśladuje Trzcinniczka – zwyczajach i środowisku w jakim żyją.

Jak odróżnić Łozówkę od Strumieniówki?

Z kolei Zaroślówka, jest bardziej związana z lasami i drzewami. Ponadto, Łozówka przeważnie stroszy pióra na czubku głowy i wygląda jak „podtapirowana”.

Jak odróżnić Zaroślówkę od Łozówki?

W przeciwieństwie do Trzcinniczka, dla którego wilgotne środowisko jest koniecznością, Łozówka może przebywać w przydrożnych zaroślach, nieużytkach, sadach, a nawet zieleni miejskiej.

Jak odróżnić Brzęczkę od Łozówki?

Łozówka w liczbach

Masa ciała 12 g
Rozpiętość skrzydeł 19 cm
Długość ciała  12 – 14 cm
Liczebność (w Polsce)831 000 – 1 045 000 par
StatusSklasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski (LC).
Według Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych, w latach 2013–2018 polska populacja Łozówki liczyła
831 000 – 1 045 000 par lęgowych.

Jak pomóc Łozówce?

Straty lęgów w Polsce wynoszą 48%. Istotną przyczyną utraty lęgów jest nasz działalność – m.in. częste koszenie rowów, nadrzeczy i łąk, przekształcanie ich w pola orne, likwidowanie zarośli.

Pomocą dla ptaków byłoby dostosowanie terminów koszenia wilgotnych i bagiennych łąk do terminów lęgowych, pozostawianie zakrzewień, ziołorośli i tzw. nieużytków, w których Łozówka może znaleźć schronienie, założyć gniazdo i znaleźć na nie budulec. Trawy i zioła, takie jak pokrzywy, czy nawłoć są też miejscem „zamieszkania” owadów, którymi żywią się te ptaki.

Bibliografia

Łozówka – niewidzialny podróżnik, www.ornitofrenia.pl

https://www.medianauka.pl/lozowka

https://www.ekologia.pl/wiedza/zwierzeta/lozowka

http://ptaki.info/%C5%82oz%C3%B3wka

Dzięki Tobie te miejsca zmieniają się w raj dla ptaków!

Lajkujesz z kanapy, czy działasz w terenie? Działaj z nami w taki sposób, jaki najbardziej Ci odpowiada.

  • Symbolem naszego uroczyska jest Podejźrzon księżycowy (Botrychium lunaria). Te rozległe tereny to również pełne życia podmokłe łąki, trzcinowiska i ciepłolubne murawy napiaskowe - dom dla Czajek, Kszyków, Potrzosów i Derkaczy.
Zobacz inne formy wsparcia
  • Rezerwat przyrody Jestem na pTAK! uroczysko Księżycowe Łąki
  • Jest ranny, osłabiony, dziwnie się zachowuje? Nie wiesz co z nim zrobić – interweniować, czy może jednak zostawić go w spokoju? Skorzystaj z naszego prostego poradnika. zobacz wydarzenie
  • Jak wygląda pisklę Mewy Śmieszki?

Kupując w naszym sklepie również pomagasz ptakom

Pomóż nam! Twoje wsparcie pozwala chronić Przyrodę!

Wpłać
na ptaki

Darowizna online

Wspieraj
przez patronite

Zostań patronem

Zobacz pozostałe
formy wsparcia

Zobacz