Atlas ptaków

Gil

    Pyrrhula pyrrhula

Gile są z nami obecne przez cały rok, ale wiosną i latem, gdy zaszywają się w swoich leśnych lęgowiskach stają się tak skryte, że praktycznie znikają z pola widzenia – zupełnie jakby zapadły się pod ziemię.

Autor: Dariusz Mielicki

Jak wygląda Gil?

Jak rozpoznać Gila?

Trochę większy od wróbla, bardzo krępy, jakby napuszony łuszczak (łuszczaki to grupa drobnych ptaków znanych ze swojego zamiłowania do twardych nasion i krótkich ale grubych i bardzo silnych dziobów, które służą im do otwierania i obrabiania tych nasion). Ptaki obu płci mają czarne czapeczki i podbródek, szaropopielaty grzbiet, czarne skrzydła z szerokim białym pasem pokrywowym i czarny ogon. Kuper i pokrywy podogonowe białe. Samiec ma policzki, pierś i brzuch malinowoczerwone, samica szarobeżowe z różowym odcieniem. Młode są jednolicie szarobeżowe, z czarnymi skrzydłami i ogonem.

mały rozmiar
sylwetka ptaka podobna do Wróbel
sylwetka ptaka w locie podobna do Wróbel
mały dziób
biały kolor

Jak rozpoznać Gila po głosie?

Pogwizduje niezbyt głośne, melancholijne, nieco metaliczne i oddzielane krótkimi przerwami Fju! Fju!

Gdzie i kiedy można zobaczyć Gila?

Gatunek leśny, preferuje drzewostany świerkowe, występuje również w parkach, dużych ogrodach i na starych, drzewiastych cmentarzach. Łatwy do wypatrzenia zimą, gdyż bardzo chętnie koczuje na obrzeżach lasów, w śródpolnych zadrzewieniach i przydrożnych alejach, a szczęśliwcy mogą go podziwiać w swoich karmnikach. Areał lęgowy Gila obejmuje niemal całą Europę bez krańców południowych oraz umiarkowane i północne obszary Azji po strefę tajgi. Populacje północne są regularnie wędrowne, pozostałe-osiadłe lub koczujące. W Polsce Gil jest ptakiem osiadłym, zimą spotykanym częściej również, dzięki ptakom przylatującym do nas z północy.

Gil występuje u nas w całym kraju, najwyższe zagęszczenie osiągając na północnym wschodzie oraz w górach, gdzie gnieździ się do górnej granicy lasu.

Miejsce występowania lub obserwacji

Poznaj bliżej Gila

Jak wygląda Dzięcioł Średni?
Jak wygląda Bernikla Kanadyjska?

Gil preferuje wnętrza lasów oraz rejony o borealnym klimacie, z chłodnymi zimami, niezbyt upalnym latem i wysokim poziomem opadów. Jest ptakiem monogamicznym, pary łączą się na okres kilku lat, często całe życie, a między partnerami istnieje silna więź. Od maja do lipca wyprowadzają dwa, wyjątkowo trzy lęgi. Gniazdo Gile najchętniej ukrywają w młodych świerkach, na wysokości od 0,5-5 metrów nad ziemią. Budują je z korzonków, włosia i mchu, opierając na konstrukcji z suchych gałązek. W zniesieniu jest zwykle 4-5 niebieskich, ciemno nakrapianych jaj, wysiadywanych przez 14-16 dni. Samiec karmi wysiadującą samicę. Młode wykluwają się pokryte na grzbiecie długim, czarnym puchem, gniazdo opuszczą po około 14 dniach, często pozostając razem do następnego okresu lęgowego, nierzadko łącząc się w małe stadka z innymi rodzinami.

Gile w sezonie lęgowym są bardzo skryte i samice spłoszona podczas wysiadywania, często porzucają swoje lęg! Pożywienie Gili stanowią nasiona drzew iglastych i liściastych oraz roślin zielnych, pod koniec zimy i wczesną wiosną również pąki drzew oraz płatki kwiatów. Pisklęta początkowo karmione są też miękkimi owadami, które rodzice rozcierają im razem z rozmoczonymi w wolu nasionami.

Galeria

Z kim łatwo pomylić Gila?

Dorosłe samczyki nie do pomylenia z żadnym innym z naszych ptaków, samiczki w słabym świetle, z większego dystansu i w locie mogą przypominać młode Grubodzioby. To co pomoże nam upewnić się, ze patrzymy na Gile, to ich wyraziście czarne ogony, kontrastujące z nimi białe kupry oraz czarne czapeczki.
(na zdjęciu: Grubodziób)

Jak wygląda Syczek?

Gil w liczbach

Masa ciałaok. 25 g
Rozpiętość skrzydełok. 27 cm
Długość ciałaok. 17 cm
Liczebność w Polsceśrednio liczny ptak lęgowy, z populacją szacowaną na 75 tysięcy par, podlega ochronie ścisłej.
Statusobjęty jest ścisłą ochroną gatunkową

Jak pomóc Gilowi?

Chroniąc dojrzale, naturalne lub półnaturalne i podmokłe lasy i bory świerkowe. Nie zbliżać się do miejsc gniazdowania, nie płoszyć ptaków oraz w miarę możliwości dokarmiać je zimą. Zmniejszająca się ostatnio populacja Gila, może mieć związek z ocieplaniem się klimatu. Bardziej prawdopodobne jednak, że w naszych warunkach jest ona następstwem postępującej intensyfikacji gospodarki leśnej, w tym z masowanych melioracji na obszarach leśnych.

Dzięki Tobie te miejsca zmieniają się w raj dla ptaków!

Lajkujesz z kanapy, czy działasz w terenie? Działaj z nami w taki sposób, jaki najbardziej Ci odpowiada.

  • 23 000 dolarów rocznie! Co najmniej tyle warte są różnorodne usługi jakie dostarczają nam zdrowe bagna w przeliczeniu na jeden tylko hektar! Tereny mokradłowe (bagna, podmokłe łąki) są jednym z najszybciej zanikających typów siedlisk przyrodniczych w skali nie tylko Polski, czy Europy, ale całego świata! Znikające ptaki wodno-błotne są niestety smutnym dowodem tych zmian. Tylko w ciągu ostatnich 30-40 lat populacja Czajki Vanellus vanellus skurczyła się o 55% , Krwawodzioba Tringa totanus o 54%, Kszyka Gallinago gallinago o 48%, Potrzosa Emberiza schoeniclus o 38%, Strumieniówki Locustella fluviatilis o 74%, Świerszczaka Locustella naevia o 73%, a Pliszki żółtej Motacilla flava o 76%. Pomóż nam tworzyć kolejne ostoje dla ptaków!
Zobacz inne formy wsparcia
  • Bagna są dobre!
  • Symbolem naszego rezerwatu jest Sasanka. Sasankowe murawy to dobrze zachowane murawy ciepłolubne na malowniczych, zboczach byłego wyrobiska piasku.
Zobacz inne formy wsparcia
  • Jak chroni przyrodę stowarzyszenie Jestem na pTAK!
  • Symbolem naszej ptasiej ostoi jest Żuraw. Gatunek może niezbyt oryginalny, ale to właśnie parę tych ptaków mieliśmy okazję zobaczyć, gdy ostatnio odwiedziliśmy to miejsce.
Zobacz inne formy wsparcia
  • Jak stowarzyszenie Jestem na pTAK! chroni przyrodę?
  • Naucz się rozpoznawać ptaki! Kurs online - jak rozpoznawać ptaki? zobacz więcej
  • Naucz się rozpoznawać ptaki! Kurs online - jak rozpoznawać ptaki? zobacz wydarzenie

Pomóż nam! Twoje wsparcie pozwala chronić Przyrodę!

Wpłać
na ptaki

Darowizna online

Zobacz pozostałe
formy wsparcia

Zobacz