Baza wiedzy

„Oszczędzaj energię!” Czyli o tym, jak ptaki radzą sobie zimą.

Patrząc za okno i obserwując wędrujący w dół słupek rtęci, wielu z nas zastanawia się, jak ptaki radzą sobie w tak niskich temperaturach. Tym bardziej, iż nawet po najmroźniejszej nocy, co rano wita nas ich wesoły śpiew. Okazuje się, że ptaki polskiej zimy potrafią dostosować się do ciężkich warunków atmosferycznych.
Jak? – przeczytacie poniżej.

Jak ptaki radzą sobie zimą?

Po pierwsze „Trzymajmy się razem!”

Ptaki zimą gromadzą się w stada. To fakt, na który często nie zwracamy uwagi. Wróble, Mazurki, Gile, Szczygły, SikoryDzwońce to ptaki, które latem raczej unikają bliskiego kontaktu ze swymi pobratymcami, a te krótkie momenty, gdy są razem, często przeradzają się w dzikie awantury.

Czy możemy, założyć w takim razie, założyć, że zima studzi temperamenty?
Tak, zimą, gdy czas w trakcie krótkiego dnia jest na wagę złota, opłaca się być w grupie ptaków. Dlaczego? Bo nie tracisz czasu na ciągłe rozglądanie się wokoło. (Zima to również czas wzmożonej aktywności głodnych drapieżników) Bo wokół ciebie jest towarzystwo kilkanastu innych, czujnych par oczu może pomóc. Faktem jest również to, że jeśli, mimo czujności, zaskoczy cię głodny Krogulec, to w stadzie masz większe szanse by uniknąć jego ataku – drapieżnik , agresor ma po prostu więcej ofiar do wyboru. Proste. Oprócz bezpieczeństwa grupa zapewnia też większą efektywność w poszukiwaniu pokarmu – zawsze więcej jest tych, którzy mogą go znaleźć, a ty możesz na tym tylko skorzystać, czyli oszczędzić czas i energię.

Po drugie. Bądź pierwszy w karmniku lub przy innym źródle pokarmu.

Przeganiaj innych, chyba że są silniejsi. Jedz tylko to, co da ci maksymalną ilość energii. Jednak pamiętaj – nie jedz za dużo. Jeśli się objesz, masz mniejsze szanse na ucieczkę!
By się o tym przekonać – zaobserwuj, co dzieje się rano w karmniku. Tempo ptaków o tej porze dnia jest największe, mimo że w naszym mniemaniu starczy dla wszystkich, każdy ptak się przepycha, chce być pierwszy i w najlepszym miejscu. Wróble są wypychane przez Bogatki, Bogatki przez Modraszki, wszystkich wypycha stado Dzwońców, a monstrualny Grubodziób anektuje dla siebie cały karmnik. W dalszej części dnia żywotność ptaków nieco spada. Badania naukowe także wskazują, że ptaki nie objadają się z prostej przyczyny – obciążone pokarmem stają się wolniejsze, a to nie wróży zbyt dobrze w starciu z drapieżnikiem. W trakcie mrozów zwróćmy również uwagę na to, co jedzą ptaki zimą– największe wzięcie ma tłuszcz i słonecznik , czyli pokarmy łatwe w strawieniu i dające najwięcej energii.

Jak ptaki radzą sobie z zimą?
Jak sikory radzą sobie zimą?

Po trzecie i czwarte!

Gdy nie ma, co jeść, nie ruszaj się. Zostań w miejscu, napusz pióra i jeśli możesz, podwiń nogi pod brzuch lub ukryj je w piórach (jeśli jesteś dzięciołem, masz pecha – nogi nie podniesiesz). Taką strategię stosują Wróble, większość dnia spędzając w bezruchu, napuszone niczym kule z waty. Tak mogą się również zachowywać inne ptaki w wypadku braku jedzenia. Co to daje? Przede wszystkim nie ruszając się, nie tracą energii, a napuszone pióra, w których uwięzione jest ogrzane przez ciało powietrze, stanowią doskonałą izolację termiczną ptaka.

Po czwarte. Kryj się od wiatru. Czy ma to sens? Badania przeprowadzone zimą w lasach liściastych USA potwierdzają, że tak gdy wieje, ptaki starają się żerować i odpoczywać po zawietrznej. Nie tylko my szybciej tracimy ciepło gdy wieje, tracą je także ptaki

Po piąte: znajdź kryjówkę na noc!

Jak ptaki radzą sobie zimą?

Szukaj starych dziupli

Najlepiej z gniazdami!  Budek lęgowych, szpar pod dachami, dziur w murach i przewodach wentylacyjnych, a nawet w słupkach ogrodzeniowych, a gdy zrobi się naprawdę zimno – wpadaj w hibernację.

Zimą wiele gatunków małych ptaków poszukuje schronienia na noc. Wybierają te najmniejsze i najciaśniejsze, bo wtedy ich ciało ogrzewa tę małą przestrzeń. Wzięcie mają kryjówki dobrze izolowane – utrzymają nieco wyższą temperaturę niż na zewnątrz.

Jak ptaki radzą sobie zimą?

Gdy brak dziupli…

Mazurki budują zimowe gniazda, grube, zbudowane niczym kołdra puchowa. Reszta ptasiej drobnicy radzi sobie inaczej. Wróble oraz Mazurki, które nie maja własnej dziupli z gniazdem , na noc wciskają się pod dachy i we wnęki murów. Sikory poszukują wszelkich dziur i zakamarków – bez względu na to, czy jest to słupek ogrodzeniowy, dziupla czy budka. Te ostatnie mogą też spędzać noc w małych grupach.

Takie postępowanie nocą to czysta oszczędność energii. Warto jednak wiedzieć, że gdy takie rozwiązanie okaże się nie wystarczające, wiele gatunków korzysta ze zdolności do obniżenia temperatury ciała, dzięki czemu spowalnia metabolizm i zużywa mniej energii. Takie przystosowania sprawia , że ptaki zapadają w pewnego rodzaju hibernację – sen zimowy – dzięki czemu zwiększają tolerancję organizmu wobec niesprzyjających warunków środowiskowych.

Łącząc te wszystkie elementy w jedną, energooszczędną strategię oraz biorąc pod uwagę liczbę osób, które dokarmiają ptaki zimą, można liczyć na sukces – dużą liczbę ptaków, które przeżyją okres zimę

Dzięki Tobie te miejsca zmieniają się w raj dla ptaków!

Lajkujesz z kanapy, czy działasz w terenie? Działaj z nami w taki sposób, jaki najbardziej Ci odpowiada.

  • Symbolem naszego uroczyska jest Wodnik. Piękny, choć skryty i w sumie rzadko obserwowany. To ten w typie „łatwiej usłyszeć, niż zobaczyć”. A głos ma charakterystyczny, donośny i lekko przerażający.
Zobacz inne formy wsparcia
  • Jak chroni przyrodę stowarzyszenie Jestem na pTAK!?
  • Symbolem naszego uroczyska jest Podejźrzon księżycowy (Botrychium lunaria). Te rozległe tereny to również pełne życia podmokłe łąki, trzcinowiska i ciepłolubne murawy napiaskowe - dom dla Czajek, Kszyków, Potrzosów i Derkaczy.
Zobacz inne formy wsparcia
  • Rezerwat przyrody Jestem na pTAK! uroczysko Księżycowe Łąki
  • Jest ranny, osłabiony, dziwnie się zachowuje? Nie wiesz co z nim zrobić – interweniować, czy może jednak zostawić go w spokoju? Skorzystaj z naszego prostego poradnika. zobacz wydarzenie
  • Jak wygląda pisklę Mewy Śmieszki?

Kupując w naszym sklepie również pomagasz ptakom

Pomóż nam! Twoje wsparcie pozwala chronić Przyrodę!

Wpłać
na ptaki

Darowizna online

Wspieraj
za darmo

Wspieraj

Zobacz pozostałe
formy wsparcia

Zobacz

Dołącz do społeczności

Poznaj Ogrody na pTAK! które tworzymy w całej Polsce. Czytaj o Nocy Sów. Odwiedź nasze ostoje przyrody.