Rok na polu i w ogrodzie

Ogród na pTAK! w siedzibie Ptaków Polskich w Goniądzu

Twój Ogród na pTAK! żegna zimę?

Ludowe przysłowie głoszące, że „w marcu jak w garncu” zawiera w sobie dużo prawdy. I faktycznie od tej porze roku wykonuje się prace przedwiosenne i wiosenne, w zależności od przebiegu pogody a ta nas nie rozpieszcza. Które zabiegi uznaje się za najważniejsze?

Wiele prac marcowych w ogrodzie ma na celu "pożeganie" zimy i przygotowanie ogrodu do nadejścia wiosny. Niektóre działania wykonuje się także w domu - np.: na parapetach można wyprodukować sadzonki roślin ozdobnych, ziół i warzyw. 

Poniżej pogrupowano prace pod względem „istotności”.
 
Szpadel, sekator, widły i łopatki w ruch – czas na porządki!
W marcu, zwłaszcza od drugiej połowy, można już faktycznie zdejmować osłony z roślin. Nadmiernie długa ochrona części nadziemnych też jest niekorzystna, zwłaszcza gdy obudzą się do życia. Zdarza się jednak, że przy zapowiedziach mrozów, osłony trzeba będzie założyć na noc u bardziej wrażliwych gatunków.

Suche pędy bylin i traw ozdobnych można przycinać. Wiosenne cięcie jest korzystniejsze od jesiennego, gdyż rośliny mogą dekorować ogród także zimą, nie osłabia się ich mrozoodporności a nierzadko ich nasiona stanowią cenny pokarm dla ptaków. Wiele gatunków, np.: wróbel domowy, żywi się nawet nasionami chwastów. Warto i o nim pamiętać, zważywszy, że 20 marca obchodzą swoje święto: Dzień Wróbla. W marcu - o ile w ogóle - można przycinać krzewy i pnącza. Ewentualnie częściowo i raz na kilka lat. Inaczej zawsze będziemy mieli malutki krzaczki zamiast dojrzałych krzewów. Chodzi tu m.in. o budleje, powojniki jesienne, pięciorniki i tawuły. Resztki roślinne warto umieszczać w pryzmach kompostowych. W ten sposób wyprodukuje się prawie darmowy i w pełni ekologiczny nawóz organiczny. Nawierzchnie utwardzone czyści się na różne sposoby. Zamiast stosować preparaty chemiczne wystarczy woda (i myjka ciśnieniowa).
 
Sadzenie, rozmnażanie, produkcja rozsady
Pod koniec miesiąca, o ile pogoda jest „przychylna”, warto sadzić większość mrozoodpornych drzew i krzewów z nagim korzeniem. Każdorazowo po sadzeniu powinny być solidnie podlane. Do gruntu można wysiewać nasiona rzodkiewki, szpinaku, marchwi, bobu i pasternaku a wysadzać cebulę dymkę oraz czosnek. W chłodniejsze dni stanowisko zaleca się okrywać białą włókniną. W ostatniej dekadzie miesiąca wysiewa się na zewnątrz także groszek pachnący, smagliczkę, powój trójbarwny, rezedę, gipsówkę, ostróżkę ogrodową, dzwonek karpacki, chaber, dzwonek karpacki, łubiny, słoneczniki i gipsówkę. W pomieszczeniu warto produkować rozsadę warzyw ciepłolubnych (np.: pomidora, papryki) a poza tym większości ozdobnych roślin jednorocznych, dwuletnich i bylin. Można używać do tego wygodnych multiplatów lub po prostu pojemników po margarynach, jogurtach, itp. Ciekawym rozwiązaniem (i niestety droższym) są pojemniki z biodegradującego materiału. Umieszcza się je w ziemi wraz z roślinami. Rozkładają się przy okazji uwalniając składniki pokarmowe niezbędne zieleni.
 
Trawnik bez mniszków to nie trawnik!
Trawnik na przedwiośniu i na początku wiosny nie jest zbyt efektowny a często wręcz przeciwnie: straszy swoim wyglądem. Właściwej formy nabierze za kilka tygodni, proces ten można jednak uskutecznić. W marcu (lub kwietniu) zaleca się wykonaćwerykulację i aerację. Pierwszy zabieg polega na ścinaniu zalegającej warstwy filcu, drugi na wykonywaniu otworów, które pozwalają na lepszą wymianę gazową (napowietrzanie).

UWAGA – tę pracę można zlecić pożytecznym kretom. Nie walczmy z nimi - dodatkowo oczyszczą nasz ogród z pędraków i drutowców! Nierówności na trawniku należy wyrównać, dobrym sposobem jest wałowanie. Niektóre fragmenty mogą wymagać dosiewania. Warto także usuwać zachwaszczenie (najlepiej manualnie).


Oprócz fragmentów kwietnej łąki, ozdobą trawników jest mniszek (a wraz z nim kolorowe motyle i pszczoły).
Zachęcamy, aby pozwolić mniszkowi kwitnąć, gdyż jest to jeden z najcenniejszych pożytków pszczelich i motylich w okresie wiosennym. Jeśli chcemy ograniczyć namnażanie rośliny, należy usuwać przekwitające kwiatostany, a pielenie (wraz z usuwaniem głębokiego korzenia) wykonać po kwitnieniu. To oczywiście jest czasochłonne, dlatego traktuje się jako rozwiązanie dla entuzjastów.
 
Raj dla ogrodnika, ptaków, pszczół i motyli!
W marcu warto zaplanować zakładanie lub modernizację nowych elementów. Postawmy na naturalność! Do najpiękniejszych i najcenniejszych przyrodniczo miejsc należy łąka kwietna. To raj dla owadów, ptaków i innych grup zwierząt. Ma także zalety dla użytkownika ogrodu – w przeciwieństwie do trawnika kosi się ją zaledwie 1-2 razy w sezonie. Aby łąka kwietna zachwycała swoim wyglądem, powinno się corocznie (lub raz na kilka lat) dosiewać rośliny jednoroczne takie jak
- chaber bławatek
-  mak polny
.
 

 
Zamiast żywopłotów formowanych (które wymagają dużych nakładów pracy i środków) lepiej postawić na luźne ściany z różnych krzewów i mniejszych drzew. Warto przy tym postawić na gatunki, które stanowią schronienie dla ptaków (w tym jubilatów – wróbli) a także zapewniają im zimowy pokarm.
To m.in.:

- jarząb pospolity,
- jarząb brekinia,
- jarząb szwedzki,
- buk zwyczajny,
- dereń jadalny,
- głogi,
- berberys,
- bez czarny,
- kalina koralowa,
- kruszyna pospolita,
- rokitnik pospolity,
- dzika róża
.
 


W miejscach, gdzie zależy nam na stworzeniu gęstej, trudnej do przebycia osłony, dobrze sprawdza się śliwa tarnina.
 Dobrym schronieniem dla ptaków są natomiast
- bukszpany,
- cyprysiki,
- jałowce,
- cisy,
- żywotniki,
- brzozy,
- graby,
- jodły
i klony
.

Większe drzewa warto sadzić na solitery lub aleje. W marcu ( i przez cały rok!) można montować budki lęgowe (tutaj wszystko, co chcecie wiedzieć o budkach). Ponadto warto postawić także hotel dla dzikich owadów. Projekty są różne – można popuścić wodze fantazji lub skorzystać z „gotowców”. W najbardziej słonecznym, otwartym miejscu w ogrodzie zaleca się ułożyć stosy kamieni różnej wielkości (np.: na skalniaku). To potencjalne miejsce wygrzewania się jaszczurek. Naszym sojusznikiem w walce z insektami są nietoperze. Przekonajmy się do tych owianych złą sławą (bezpodstawnie) stworzeń. W ogrodzie można zamontować im specjalne domki (można je kupić w sklepach internetowych).

Do roślin wabiących motyle należą:
- wierzby (głównie Iwa),
- lilaki,
- budleja Dawida,
- lawenda,
- kocimiętka,
- szałwia lekarska,
- sumak octowiec,
- tymianek,
- liatra kłosowa,
- werbena ogrodowa,
- kosmos podwójnie pierzasty,
- lak pachnący,
- aksamitki,
- krwawniki i żmijowce.

Wiele z powyższych pozycji to jednocześnie rośliny miododajne.

PS: Ptasia stołówka nadal czynna! W razie nagłego załamania pogody i powrotu zimy, ptaki będą szukały pożywienia tam, gdzie znajdowały je w trakcie ostatnich miesięcy. Nie zawiedźmy ich! 


Jak ważna jest łąka w naszym ekosystemie, w naszym życiu i życiu całej Przyrody dowiecie się
z odcinka serialu "Bukiet z pól", pt. "Łąka".
Polecamy Wam wszystkie odcinki tutaj




Tekst: M. Mazik, autor książki "Dary pszczół"  

Wróbel - Hanna Zelichowska, Chabry - Aleksandra Madejska (pixabay), Maki - Emilia Baczyńska (pixabay), Mniszek - Zdenek Chalupsky (pixabay) 

Powiązane artykuły

Ponowienie zapytania ofertowego na scenariusze i pomoce dydaktyczne do pakietu edukacyjnego

Ponowienie zapytania ofertowego na scenariusze i pomoce dydaktyczne do pakietu edukacyjnego

25 luty 2015

Zapytanie ofertowe nr pTAK!3/03/02/2015 dotyczy: usługi w zakresie opracowania merytorycznego scenariuszy zajęć lekcyjnych i pomocy dydaktycznych do czwartej części istniejącego już pakietu edukacyjnego Bądź na pTAK! w ramach projektu Bądź na pTAK!

WIĘCEJ >
Ochrona Czynna Sów

Ochrona Czynna Sów

28 luty 2014

Dnia przybywa, a my z coraz większym zapałem wypatrujemy pierwszych ptasich objawów wiosny – przylotów Żurawi, Bocianów, Skowronków, Szpaków. Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że u niektórych ptaków amory trwają już w najlepsze i wcale

WIĘCEJ >
Bielik

Bielik

26 sierpień 2011

Nasz największy ptak szponiasty i jeden z największych w Europie.

WIĘCEJ >