Parki Narodowe & Rezerwaty

Ojcowski Park Narodowy

Jest najmniejszym polskim parkiem narodowym – jego powierzchnia wynosi 2145,62 ha, otulina – 6777 ha.

Został utworzony w 1956 roku w celu ochrony walorów krajobrazowych i specyficznej flory i fauny doliny Prądnika (m.in. roślinności kserotermicznej) oraz charakterystycznych elementów przyrody nieożywionej – jaskiń, jarów, wąwozów, ostańców.

 

Pod ochroną ścisłą znalazły się: wschodnia część kompleksu leśnego Złotej Góry, kompleks leśny najwyższego wzniesienia – Góry Chełmowej (473 m n.p.m.) z wąwozami Ciasne Skałki i Jamki, niemal cały kompleks leśny Wąwozu Korytania oraz Wąwóz Skałbania i niewielki fragment części szczytowej Góry Rusztowej, zajmujące łącznie 249 ha (16% powierzchni Parku).

 

Charakterystycznym elementem Parku są jaskinie i schroniska skalne (ok. 600 na obszarze Parku), powstałe głównie w skalistej odmianie wapienia jurajskiego. Do najdłuższych jaskiń należą: Łokietka (320 m), Ciemna (209 m), Zbójecka (189 m), Okopy Wielka Dolna (110 m), Sąspowska (100 m), Krakowska (96 m), Biała (84 m), Koziarnia (90 m). Do zwiedzania udostępnione są jaskinie Łokietka i Ciemna.

 

Na bogatą szatę roślin wpływa specyficzna rzeźba terenu, zróżnicowany mikroklimat oraz różna ekspozycja. Występuje tu ok. 1000 gatunków roślin naczyniowych (trzecie miejsce w Polsce po Tatrach i Pieninach pod względem liczebności gatunków) skupionych w ok. 30 zespołach roślinnych, ponad 230 gatunków mchów i wątrobowców, niespełna 1200 gatunków grzybów i blisko 200 gatunków porostów. W Parku występuje wiele gatunków reliktowych, m.in. ułudka leśna w Dolinie Sąspowskiej i obrazki plamiste pokrywające zbocza Góry Zamkowej.

 

Zbiorowiska leśne zajmują 1529 ha (71% powierzchni Parku), grunty rolne łącznie z łąkami i pastwiskami – 366 ha (22% powierzchni Parku), a wody – 1% powierzchni Parku (są to rzeki Prądnik i Sąspówka, źródła oraz stawy). Lasy to głównie bory mieszane, porastające wierzchowiny i strome zbocza oraz buczyny: karpacka i ciepła, a także fragmenty lasów jaworowych, grądów i łęgów.

 

Najliczniej występują gatunki środkowoeuropejskie, północnoeuropejskie i azjatyckie – są to zwykle rośliny pospolite w całej dolinie Prądnika, często tworzące runo lasów liściastych i/lub wchodzące w skład typowych zbiorowisk leśnych (m.in. buk, grab, dąb szypułkowy). Do Rzadkich gatunków należą: chaber miękkowłosy i języcznik zwyczajny, tojad smukły i mołdawski, żywiec gruczołowaty, ostnica Jana, wisienka karłowata, aster gawędka.

 

Niezwykle bogaty i zróżnicowany jest także świat zwierząt – dotychczas zbadano ok. 6000 gatunków (liczbę gatunków żyjących na terenie Parku i jego otuliny szacuje się na ok. 11000). Najliczniejsze są owady (ok. 5000 gatunków), z czego znakomita większość to gatunki kosmopolityczne lub o szerokim zasięgu występowania. Występują tu także relikty zimnego okresu tundrowego (gatunki górskie stwierdzane głównie na Chełmowej Górze) i gatunki kserotermiczne.

 

Wśród kręgowców na uwagę zasługują nietoperze (17 gatunków), które w licznych jaskiniach znalazły dogodne i bezpieczne miejsca hibernacji. W Parku występują też pospolite w całym kraju ssaki – sarna, dzik, lis, zając szarak, wiewiórka, mysz leśna, nieco rzadsze borsuk, kuna leśna, tchórz i gronostaj, popielica. Ze 120 gatunków ptaków, ponad 90 przystępuje tu do lęgów. Są to m.in. jastrząb, krogulec, myszołów, puszczyk i sowa uszata, bocian czarny, dzięcioły czarny, zielony i zielonosiwy, pluszcz, pliszka górska, zimorodek.

 

Płazy reprezentują gatunki pospolite w całym kraju – ropucha szara, kumak nizinny i rzadsze traszki zwyczajna i grzebieniasta. Z gadów natomiast występują: zaskroniec, padalec, zwinka, żmija zygzakowata i rzadkie gniewosze, lubiące wygrzewać się na nasłonecznionych skałkach. Wśród płazów i gadów brak jest typowych gatunków górskich.

 

Jednym z największych zagrożeń jest utrata naturalnych siedlisk i ubożenie różnorodności zbiorowisk roślinnych i populacji zwierzęcych (zanikają stanowiska gatunków roślin specjalnej troski: zawilca wielkokwiatowego, pełnika europejskiego, wiśni karłowatej, chabra miękkowłosego, macierzanki wczesnej, astra gawędki, zmniejsza się populacja pstrąga tęczowego). Do sucholubnych i naskalnych zbiorowisk wkraczają krzewy i drzewa, co prowadzi do zmian składu gatunkowego i w rezultacie zaniku gatunków charakterystycznych dla tych formacji. Nieodpowiedzialna i nadmierna turystyka może doprowadzi do degradacji walorów krajobrazowych Parku. Niebezpieczne są też zmiany stosunków wodnych i bezpośrednie niszczenie nacieków i namulisk w jaskiniach

 

Ojcowski Park Narodowy

Ojców 9 32-047 Ojców

tel: (0-12) 389-20-05

e-mail: opnar@pro.onet.pl

Autor: brak

Źródło: brak

Powiązane artykuły

Z historii (również naturalnej) latania

Z historii (również naturalnej) latania

28 maj 2013

My, ludzie od wieków marzyliśmy o lataniu. Patrząc na owady i ptaki zazdrościliśmy, dziwiliśmy się i niedowierzaliśmy. Aby w końcu spróbować podążyć za nimi w przestworzach.

WIĘCEJ >
W krainie Orlika Grubodziobego - teatralnie

W krainie Orlika Grubodziobego - teatralnie

04 luty 2013

Przyjaciele Przyrody z Szkoły Podstawowej w Gołdapi zorganizowali niezwykły spektakl - „Zielona Polana”.

WIĘCEJ >
Zielnik internetowy

Zielnik internetowy

05 październik 2010

Jest tyle pięknych i fascynujących roślin. Jak nauczyć się je rozpoznawać? Przecież ten kwiat jest tak podobny do tego rosnącego obok… Czy to mniszek? czy podbiał? A może kozibród? Chyba nigdy nie zapamiętam…

WIĘCEJ >