Rok na polu i w ogrodzie

Ogród na pTAK! w siedzibie Ptaków Polskich w Goniądzu

Twój Ogród na pTAK! żegna zimę?

Ludowe przysłowie głoszące, że „w marcu jak w garncu” zawiera w sobie dużo prawdy. I faktycznie od tej porze roku wykonuje się prace przedwiosenne i wiosenne, w zależności od przebiegu pogody a ta nas nie rozpieszcza. Które zabiegi uznaje się za najważniejsze?

Wiele prac marcowych w ogrodzie ma na celu "pożeganie" zimy i przygotowanie ogrodu do nadejścia wiosny. Niektóre działania wykonuje się także w domu - np.: na parapetach można wyprodukować sadzonki roślin ozdobnych, ziół i warzyw. 

Poniżej pogrupowano prace pod względem „istotności”.
 
Szpadel, sekator, widły i łopatki w ruch – czas na porządki!
W marcu, zwłaszcza od drugiej połowy, można już faktycznie zdejmować osłony z roślin. Nadmiernie długa ochrona części nadziemnych też jest niekorzystna, zwłaszcza gdy obudzą się do życia. Zdarza się jednak, że przy zapowiedziach mrozów, osłony trzeba będzie założyć na noc u bardziej wrażliwych gatunków.

Suche pędy bylin i traw ozdobnych można przycinać. Wiosenne cięcie jest korzystniejsze od jesiennego, gdyż rośliny mogą dekorować ogród także zimą, nie osłabia się ich mrozoodporności a nierzadko ich nasiona stanowią cenny pokarm dla ptaków. Wiele gatunków, np.: wróbel domowy, żywi się nawet nasionami chwastów. Warto i o nim pamiętać, zważywszy, że 20 marca obchodzą swoje święto: Dzień Wróbla. W marcu - o ile w ogóle - można przycinać krzewy i pnącza. Ewentualnie częściowo i raz na kilka lat. Inaczej zawsze będziemy mieli malutki krzaczki zamiast dojrzałych krzewów. Chodzi tu m.in. o budleje, powojniki jesienne, pięciorniki i tawuły. Resztki roślinne warto umieszczać w pryzmach kompostowych. W ten sposób wyprodukuje się prawie darmowy i w pełni ekologiczny nawóz organiczny. Nawierzchnie utwardzone czyści się na różne sposoby. Zamiast stosować preparaty chemiczne wystarczy woda (i myjka ciśnieniowa).
 
Sadzenie, rozmnażanie, produkcja rozsady
Pod koniec miesiąca, o ile pogoda jest „przychylna”, warto sadzić większość mrozoodpornych drzew i krzewów z nagim korzeniem. Każdorazowo po sadzeniu powinny być solidnie podlane. Do gruntu można wysiewać nasiona rzodkiewki, szpinaku, marchwi, bobu i pasternaku a wysadzać cebulę dymkę oraz czosnek. W chłodniejsze dni stanowisko zaleca się okrywać białą włókniną. W ostatniej dekadzie miesiąca wysiewa się na zewnątrz także groszek pachnący, smagliczkę, powój trójbarwny, rezedę, gipsówkę, ostróżkę ogrodową, dzwonek karpacki, chaber, dzwonek karpacki, łubiny, słoneczniki i gipsówkę. W pomieszczeniu warto produkować rozsadę warzyw ciepłolubnych (np.: pomidora, papryki) a poza tym większości ozdobnych roślin jednorocznych, dwuletnich i bylin. Można używać do tego wygodnych multiplatów lub po prostu pojemników po margarynach, jogurtach, itp. Ciekawym rozwiązaniem (i niestety droższym) są pojemniki z biodegradującego materiału. Umieszcza się je w ziemi wraz z roślinami. Rozkładają się przy okazji uwalniając składniki pokarmowe niezbędne zieleni.
 
Trawnik bez mniszków to nie trawnik!
Trawnik na przedwiośniu i na początku wiosny nie jest zbyt efektowny a często wręcz przeciwnie: straszy swoim wyglądem. Właściwej formy nabierze za kilka tygodni, proces ten można jednak uskutecznić. W marcu (lub kwietniu) zaleca się wykonaćwerykulację i aerację. Pierwszy zabieg polega na ścinaniu zalegającej warstwy filcu, drugi na wykonywaniu otworów, które pozwalają na lepszą wymianę gazową (napowietrzanie).

UWAGA – tę pracę można zlecić pożytecznym kretom. Nie walczmy z nimi - dodatkowo oczyszczą nasz ogród z pędraków i drutowców! Nierówności na trawniku należy wyrównać, dobrym sposobem jest wałowanie. Niektóre fragmenty mogą wymagać dosiewania. Warto także usuwać zachwaszczenie (najlepiej manualnie).


Oprócz fragmentów kwietnej łąki, ozdobą trawników jest mniszek (a wraz z nim kolorowe motyle i pszczoły).
Zachęcamy, aby pozwolić mniszkowi kwitnąć, gdyż jest to jeden z najcenniejszych pożytków pszczelich i motylich w okresie wiosennym. Jeśli chcemy ograniczyć namnażanie rośliny, należy usuwać przekwitające kwiatostany, a pielenie (wraz z usuwaniem głębokiego korzenia) wykonać po kwitnieniu. To oczywiście jest czasochłonne, dlatego traktuje się jako rozwiązanie dla entuzjastów.
 
Raj dla ogrodnika, ptaków, pszczół i motyli!
W marcu warto zaplanować zakładanie lub modernizację nowych elementów. Postawmy na naturalność! Do najpiękniejszych i najcenniejszych przyrodniczo miejsc należy łąka kwietna. To raj dla owadów, ptaków i innych grup zwierząt. Ma także zalety dla użytkownika ogrodu – w przeciwieństwie do trawnika kosi się ją zaledwie 1-2 razy w sezonie. Aby łąka kwietna zachwycała swoim wyglądem, powinno się corocznie (lub raz na kilka lat) dosiewać rośliny jednoroczne takie jak
- chaber bławatek
-  mak polny
.
 

 
Zamiast żywopłotów formowanych (które wymagają dużych nakładów pracy i środków) lepiej postawić na luźne ściany z różnych krzewów i mniejszych drzew. Warto przy tym postawić na gatunki, które stanowią schronienie dla ptaków (w tym jubilatów – wróbli) a także zapewniają im zimowy pokarm.
To m.in.:

- jarząb pospolity,
- jarząb brekinia,
- jarząb szwedzki,
- buk zwyczajny,
- dereń jadalny,
- głogi,
- berberys,
- bez czarny,
- kalina koralowa,
- kruszyna pospolita,
- rokitnik pospolity,
- dzika róża
.
 


W miejscach, gdzie zależy nam na stworzeniu gęstej, trudnej do przebycia osłony, dobrze sprawdza się śliwa tarnina.
 Dobrym schronieniem dla ptaków są natomiast
- bukszpany,
- cyprysiki,
- jałowce,
- cisy,
- żywotniki,
- brzozy,
- graby,
- jodły
i klony
.

Większe drzewa warto sadzić na solitery lub aleje. W marcu ( i przez cały rok!) można montować budki lęgowe (tutaj wszystko, co chcecie wiedzieć o budkach). Ponadto warto postawić także hotel dla dzikich owadów. Projekty są różne – można popuścić wodze fantazji lub skorzystać z „gotowców”. W najbardziej słonecznym, otwartym miejscu w ogrodzie zaleca się ułożyć stosy kamieni różnej wielkości (np.: na skalniaku). To potencjalne miejsce wygrzewania się jaszczurek. Naszym sojusznikiem w walce z insektami są nietoperze. Przekonajmy się do tych owianych złą sławą (bezpodstawnie) stworzeń. W ogrodzie można zamontować im specjalne domki (można je kupić w sklepach internetowych).

Do roślin wabiących motyle należą:
- wierzby (głównie Iwa),
- lilaki,
- budleja Dawida,
- lawenda,
- kocimiętka,
- szałwia lekarska,
- sumak octowiec,
- tymianek,
- liatra kłosowa,
- werbena ogrodowa,
- kosmos podwójnie pierzasty,
- lak pachnący,
- aksamitki,
- krwawniki i żmijowce.

Wiele z powyższych pozycji to jednocześnie rośliny miododajne.

PS: Ptasia stołówka nadal czynna! W razie nagłego załamania pogody i powrotu zimy, ptaki będą szukały pożywienia tam, gdzie znajdowały je w trakcie ostatnich miesięcy. Nie zawiedźmy ich! 


Jak ważna jest łąka w naszym ekosystemie, w naszym życiu i życiu całej Przyrody dowiecie się
z odcinka serialu "Bukiet z pól", pt. "Łąka".
Polecamy Wam wszystkie odcinki tutaj




Tekst: M. Mazik, autor książki "Dary pszczół"  

Wróbel - Hanna Zelichowska, Chabry - Aleksandra Madejska (pixabay), Maki - Emilia Baczyńska (pixabay), Mniszek - Zdenek Chalupsky (pixabay) 

Powiązane artykuły

Relacja z II Zlotu Klubu Ptaków Polskich

Relacja z II Zlotu Klubu Ptaków Polskich

23 maj 2012

W dniach 18-20 maja do Goniądza, w samym sercu Biebrzańskiego Parku Narodowego, po raz drugi zawitali między innymi Państwo Wróblewscy, Sokołowscy, Orlikowscy, Słowińscy oraz wielu innych Bioróżnorodnych, zarówno z nazwiska, jak i z samej pasji

WIĘCEJ >
Zapraszamy na jesienne obserwacje ptaków na Mierzei Wiślanej

Zapraszamy na jesienne obserwacje ptaków na Mierzei Wiślanej

06 październik 2013

To już jesień właśnie! Zapraszamy do wspólnej jesiennej obserwacji odlatujących rudzików, rokitniczki, potrzosów, sikor czy mysikrólików i łozówek w niecodziennym miejscu, jakim jest piękny bór sosnowy i trzcinowiska Mierzei Wiślanej - miej

WIĘCEJ >
Marzec z Nocą Sów!

Marzec z Nocą Sów!

02 marzec 2016

Ten miesiąc zdominowały Sowy...

WIĘCEJ >